De regering-De Wever krijgt nog één kans om een begrotingsakkoord uit de brand te slepen. Mislukt ook die poging, dan dreigen vervroegde verkiezingen. Politicoloog Bart Maddens van de KU Leuven noemt zulke verkiezingen crisisverkiezingen. Voor veel politici en burgers is dat het rampscenario, maar Maddens vindt het juist antidemocratisch om verkiezingen koste wat het kost te vermijden. In zijn woorden: «We staan op een kruispunt. Laat de kiezer beslissen.»

Volgens Maddens staat het land op een kruispunt. Hij pleit ervoor de kiezer te laten beslissen in plaats van een meerderheid overeind te houden die geen gedragen beleid meer kan voeren. Zijn redenering is dat een regering die vooral bezig is met overleven, de problemen waarvoor ze aantrad niet kan oplossen. Een nieuwe stemronde biedt dan een duidelijk antwoord op de vraag wie het land wil besturen. Maddens benadrukt daarbij dat politieke onzekerheid op zich geen reden is om de stem van de burger te negeren.

De kern van de politieke impasse ligt bij de begroting. Het is de laatste kans voor het huidige kabinet om een akkoord te bereiken over de financiële keuzes die het land de komende jaren moeten maken. Mislukt die poging, dan volgt de vraag of de coalitie nog voldoende draagvlak heeft om door te gaan. Een breuk in de regering hoeft volgens Maddens geen automatisch drama te zijn, zolang de procedure correct verloopt en de burger opnieuw het woord krijgt.

Voor het Belgische politieke landschap zou een vervroegde verkiezing grote gevolgen hebben. De federale regering zou dan tijdelijk in lopende zaken blijven, terwijl de partijen zich opnieuw moeten positioneren. Dat is voor veel betrokkenen een onwelkom vooruitzicht, zeker na de lange formatieperiodes die het land in het verleden kende. Maddens relativeert dat door erop te wijzen dat het instrument van vervroegde verkiezingen in een parlementair stelsel precies bestaat om zulke blokkades op te lossen.

Of het zover komt, hangt af van de onderhandelingen in de komende dagen. Duidelijk is dat de regering-De Wever met een zware opdracht zit: een begrotingsakkoord dat de coalitiepartners samenbrengt en tegelijk geloofwaardig overkomt bij de bevolking. Slaagt ze daar niet in, dan staat de politiek voor een keuze die niemand graag maakt, maar die volgens Maddens de democratie het best dient. Het antwoord van de partijen op die keuze zal bepalen hoe het land de komende maanden politiek doorkomt.

26Weergaven

Auteur

Cultuur en sport

Lien Vermeulen — cultuur en sport, Dagkompas.