De federale regering heeft 29 maatregelen aangekondigd om Belgen beter te beschermen tegen online fraude en phishing. Het plan loopt uiteen van gezichtsherkenning bij de itsme-app tot de oprichting van een nationale antiphishingcel. Minister van Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit) trekt het initiatief, samen met Binnenlandse Zaken, vertegenwoordigd door minister Bernard Quintin.
Een van de meest concrete maatregelen betreft itsme. De app zal de gezichtsfoto van de gebruiker vergelijken met de foto op de identiteitskaart, als extra beveiligingslaag. Daarmee moet het moeilijker worden om een account over te nemen of in naam van iemand anders transacties uit te voeren. Ook de banken krijgen een rol: zij zullen elkaar waarschuwen over frauduleuze rekeningen en verdachte transacties, zodat fraudeurs sneller kunnen worden opgespoord en geblokkeerd. Zonder die uitwisseling van informatie blijft een oplichter die van de ene bank naar de andere trekt, vaak één stap voor op de instellingen die hem moeten tegenhouden.
Het plan rekent op een brede samenwerking. Naast de banken worden ook telecomoperatoren, onlineplatformen en de politie bij de aanpak betrokken. De nationale antiphishingcel moet die partners samenbrengen en informatie over nieuwe fraudevormen sneller doorgeven. Phishing, waarbij oplichters zich voordoen als bank of overheid om persoonlijke gegevens of betaalcodes te bemachtigen, is een van de meest voorkomende vormen van online criminaliteit in ons land. Dat de maatregelen verder reiken dan de financiële sector, past bij de vaststelling dat de fraude vaak via sms, telefoon of sociale media begint en pas later bij de bank zichtbaar wordt.
Centraal in het debat staat de vraag of slachtoffers van phishing hun geld makkelijker zullen terugkrijgen. Te vaak krijgen zij van hun bank te horen dat zij zelf fout waren, waardoor de schade op hen blijft rusten. Voor veel gedupeerden betekent dat een langdurige discussie met de bank over wie de verantwoordelijkheid draagt, terwijl het geld al weg is. Het is precies dat punt dat de regering met het plan wil aanpakken, al vermelden de beschikbare bronnen niet hoe het antwoord van Beenders op de terugbetalingsregels precies luidt.
Over de timing, de kostprijs en de concrete uitvoering van de 29 maatregelen is in de beschikbare informatie niets vermeld. Ook of alle maatregelen tegelijk ingaan, of sommige gefaseerd, blijft open. Wat wel vaststaat, is dat de regering met dit pakket een antwoord wil bieden op een fraudevorm die voor consumenten steeds moeilijker te herkennen is, en dat zowel de financiële sector als de overheid daarbij een rol krijgen toebedeeld.
8
