Rusland beschouwt Europa als een partij in het conflict zolang het Oekraïne militair blijft steunen. Dat stelt een Nederlandstalige hoogleraar internationale politiek, die de houding van Moskou in de oorlog met Oekraïne analyseert. Volgens hem maakt de Europese wapenlevering van Europa in de ogen van het Kremlin een actor die niet meer aan de zijlijn staat, maar rechtstreeks betrokken is bij het conflict.
Die lezing krijgt extra gewicht nu de vredesgesprekken een nieuwe fase ingaan en Europa daarbij dreigt weggeduwd te worden. Estlands premier en EU-buitenlandchef Kaja Kallas waarschuwt dat Rusland mogelijk een val opzet die Europa uit de onderhandelingen houdt. Uit de berichtgeving blijkt dat Europa tot nu toe niet is aangeschoven aan de onderhandelingstafels tussen Rusland en Oekraïne.
Er is wel enige beweging. Zowel de Verenigde Staten als Oekraïne bevestigen dat Europa mogelijk aanwezig kan zijn bij de volgende onderhandelingsronde. Moskou houdt het echter nog open: volgens het Kremlin is een Europese deelname op dit moment geenszins zeker. Die tegenstrijdige signalen maken de situatie onduidelijk onzeker voor de Europese lidstaten.
Daarmee blijven ook cruciale vragen onbeantwoord. Het is nog niet duidelijk wie Europa in de gesprekken zou vertegenwoordigen en wie die vertegenwoordiger zou aanstellen. Evenmin is helder op welke manier Europa daadwerkelijk aan de onderhandelingen kan deelnemen. Zolang die vragen openstaan, blijft de rol van Europa in de vredesprocessen onzeker.
De analyse van de hoogleraar past in een bredere discussie over de positie van Europa tegenover Rusland. Hoe de EU haar steun aan Oekraïne vormgeeft, bepaalt volgens die lezing niet alleen het militaire evenwicht, maar ook de mate waarin Europa zelf een zetel krijgt aan de onderhandelingstafel. Het moment van die beslissing blijft voorlopig onduidelijk.
13
