De Amerikaanse president Donald Trump, de Chinese leider Xi Jinping en de Russische president Vladimir Poetin zijn donderdag samengekomen voor een trilaterale ontmoeting die tot nu toe niet had plaatsgevonden. De bijeenkomst vond plaats in de marge van de Asia-Pacific Economic Cooperation-top (Apec). Op de agenda stonden de oorlog in Oekraïne en de controle op kernwapens. Het resultaat is een gezamenlijke tekst, die zowel door het Kremlin als door de Chinese staatsmedia werd verspreid.

Volgens het bericht van de Franse nieuwszender France 24 hebben de drie leiders zich op die tekst verstaan. Dat is op zichzelf al opvallend, omdat de Verenigde Staten, China en Rusland op de meeste dossiers ver uit elkaar liggen. Het Amerikaanse en het Russische standpunt over Oekraïne verschillen al langer fundamenteel, net als de strategische rivaliteit tussen Washington en Peking. Dat de drie over een gedeelde tekst konden onderhandelen, is dus het nieuws dat het meest telt.

Over de precieze inhoud van de tekst is in de beschikbare bronnen weinig gedetailleerd te lezen. De Belgische en Franse media die de top volgen, benadrukken vooral de symboliek van de ontmoeting. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz minimaliseerde het evenement en sprak van "een simpele fotosessie". Het Franse dagblad Le Monde schreef dat Xi Jinping en Poetin, die hij een "vriend" noemde, Trump in Shenzhen met veel luister hebben ontvangen. Het Belgische RTBF omschreef het resultaat als een "verklaring ten gunste van de vrede" tussen drie grote mogendheden.

Die verschillende lezingen tonen dat de betekenis van de top omstreden is. Voor Moskou en Peking is de ontmoeting een blijk van internationale erkenning en een signaal dat zij samen met Washington over wereldkwesties kunnen spreken. Voor Europese capitalen, die zelf nauw betrokken zijn bij het Oekraïne-dossier en de veiligheid op het continent, blijft de vraag wat er concreet verandert. Of de gezamenlijke tekst gevolgen heeft voor de lopende onderhandelingen of voor het wapenbeheer, is op basis van de huidige berichtgeving niet vast te stellen.

Voor de Belgische lezer is de top vooral relevant omdat ze de geopolitieke verhoudingen raakt waarin Europa en de NAVO opereren. Een akkoord of zelfs een gemeenschappelijke verklaring tussen de Verenigde Staten, China en Rusland over kernwapens en Oekraïne kan invloed hebben op de veiligheidsdebatten in Brussel en op de Europese steun aan Kiev. Het precieze gewicht daarvan zal pas duidelijk worden wanneer de inhoud van de tekst en de reacties van de betrokken regeringen volledig beschikbaar zijn.

19Weergaven

Auteur

Cultuur en sport

Lien Vermeulen — cultuur en sport, Dagkompas.