Academici hebben een open brief gericht aan de Vlaamse regering. Zij waarschuwen dat het beleid de fundamenten wegneemt onder de Vlaamse bouwcultuur. De brief legt de nadruk op de bedreiging van de erfgoedsector, en meer bepaald op het Vlaams Architectuurinstituut (VAi).
Het VAi verbindt het verleden, het heden en de toekomst van de gebouwde omgeving. Het instituut pleit voor een zorgvuldige omgang met ruimte, met materialen en met het plaatsgebonden geheugen van een streek. Die aandacht voor de samenhang tussen gebouwen, landschap en collectief geheugen vormt volgens de briefschrijvers de kern van wat de Vlaamse bouwcultuur onderscheidt. Het is precies die brede en langetermijnbenadering die nu onder druk komt te staan.
In de brief wordt de Vlaamse regering verweten dat zij de basis ondermijnt van die bouwcultuur. Het gaat daarbij niet alleen om één gebouw of één project, maar om de manier waarop in Vlaanderen wordt nagedacht over architectuur, erfgoed en de omgang met de bestaande omgeving. De academici stellen zich de vraag wat er overblijft van een beleid dat die verbanden uit het oog verliest. De brief spreekt in dat verband van een bedreiging voor de erfgoedsector als geheel, en niet enkel van een technische of administratieve kwestie.
Welke concrete maatregelen van de regering achter die kritiek schuilgaan, wordt in de beschikbare informatie niet nader omschreven. Ook cijfers over eventuele budgetsnoeringen ontbreken, waardoor niet kan worden nagegaan in welke mate de middelen voor het VAi of voor de sector zijn teruggeschroefd. Evenmin is er een reactie van de Vlaamse regering opgenomen in de berichtgeving. Het ontbreken van dat standpunt betekent dat de kritiek van de academici vooralsnog onbeantwoord blijft.
De toekomst van het Vlaams Architectuurinstituut wordt omschreven als onzeker. Wat dat precies betekent voor de werking, de opdracht en het personeel van het instituut, blijft voorlopig open. Duidelijk is wel dat de academische wereld zich zorgen maakt over de koers die Vlaanderen op dit vlak uitzet. De open brief kan daarmee worden gelezen als een oproep aan de beleidsmakers om de samenhang tussen bouwcultuur, erfgoed en ruimtelijke kwaliteit niet uit het oog te verliezen bij beslissingen over de toekomst van het instituut.
10