De 27-jarige Brusselse strafpleiter Adrian Eylenbosch stelt vraag bij het klassieke strafrecht. Hij vindt dat het strafproces te veel draait om de schuldvraag en te weinig oog heeft voor wat slachtoffers en daders werkelijk nodig hebben. Toch blijft hij meewerken aan dat systeem, ook al heeft hij er naar eigen zeggen geen geloof meer in.
Eylenbosch is jurist en werkt als verdediger in strafzaken in Brussel. Hij behoort dus tot de mensen die dagelijks binnen het systeem opereren dat hij in twijfel trekt. Volgens hem is dat net de reden waarom zijn kritiek zwaar weegt: hij kent het proces van binnenuit en ziet waar het volgens hem tekortschiet. Dat hij toch blijft deelnemen, verklaart hij met het feit dat een verdediging vandaag nog altijd nodig is binnen het bestaande kader.
Eylenbosch pleit voor herstelrecht, als alternatief of als aanvulling op de traditionele strafrechtelijke aanpak. Bij herstelrecht gaat het om wederzijdse erkenning, antwoorden en het herstel van de schade tussen de betrokken partijen. In sommige varianten begeleidt een bemiddelaar de dader en het slachtoffer in dat proces. Het doel is niet alleen een straf opleggen, maar ook de gevolgen van een misdrijf zichtbaar aanpakken.
Volgens de strafpleiter verloopt het klassieke proces vooral langs de vraag of iemand schuldig is. Daardoor blijft volgens hem weinig ruimte over voor het verhaal van het slachtoffer, voor verantwoordelijkheid nemen door de dader, of voor concrete herstelmaatregelen. Een proces dat zich zo sterk op schuld richt, laat volgens hem de vraag wat er na een misdrijf nodig is grotendeels liggen.
Hij zegt zich in bepaalde zaken ongemakkelijk te voelen. Welke zaken hij precies bedoelt, wordt in de berichtgeving niet verduidelijkt. Het gaat om een persoonlijk gevoel dat hij uitspreekt over zijn eigen werk, en niet om een beschrijving van concrete dossiers of uitkomsten. Juist die spanning tussen overtuiging en dagelijkse praktijk vormt de kern van zijn standpunt.
Het standpunt van Eylenbosch wordt ook gebracht door Knack, dat hem aan het woord laat. Het magazine kopte dat herstelrecht meer is dan een gevangenisstraf, een nuance die aansluit bij de manier waarop de jonge jurist zelf naar het thema kijkt. Ook in de berichtgeving van VRT NWS komt die bredere visie op de functie van straffen naar voren. Beide media brengen hetzelfde standpunt, zonder dat er in het beschikbare materiaal een tegenstem of reactie van justitie of slachtofferorganisaties is opgenomen.
Wat de berichtgeving niet concreet maakt, zijn de cijfers. Er worden geen aantallen dossiers of resultaten genoemd, en het blijft onduidelijk over welke zaken Eylenbosch precies spreekt. Evenmin wordt duidelijk hoe ver herstelrecht in België vandaag reikt, of waar de praktische grenzen liggen en hoe beschikbaar het is. Die vragen blijven dus open in het materiaal dat voorligt.
9
