De Palestijnse chirurg Mohammed Ayesh sleept de Belgische staat voor de rechter omdat hij niet bij zijn gezin kan zijn in zijn laatste levensmaanden. De 49-jarige arts, die in België erkend is als vluchteling, lijdt aan een agressieve vorm van uitgezaaide longkanker. Volgens eigen zeggen heeft hij nog maar enkele maanden te leven. Zijn zaak wordt vandaag behandeld bij de rechtbank in Brussel.
Ayesh wil sterven in de nabijheid van zijn familie en niet alleen. Zijn vrouw en vier kinderen zitten nog vast in Gaza. Voor hen zijn gezinshereniging-visa al goedgekeurd, maar ze hebben nog niet de mogelijkheid gekregen om naar België te reizen. Het is die kloof tussen de goedkeuring en de daadwerkelijke aankomst die de arts naar de rechter drijft. Hij verwoordt het als een simpele menselijke wens: bij zijn kinderen zijn wanneer het einde nadert, en niet als een vreemde die op afstand meekijkt.
Met zijn procedure wil Ayesh dat de Belgische staat zijn familie tijdig naar het land laat komen, zodat hij zijn kinderen en partner nog kan zien. Hij stelt het in de eerste plaats als een persoonlijke en menselijke vraag: hij wil niet eenzaam sterven, ver van de mensen die hem het dierbaarst zijn. Het gaat dus niet om een abstract juridisch principe, maar om de concrete tijd die hem nog rest. De zaak plaatst daarmee de praktische regels rond gezinshereniging tegenover een schrijnende medische situatie.
Die tegenstelling maakt het dossier bijzonder gevoelig. Gezinshereniging voor erkende vluchtelingen is in België een procedure met vaste termijnen en voorwaarden, en ze kan voor families in oorlogsgebieden zoals Gaza bijzonder traag verlopen. Dat de visa al zijn toegekend, betekent niet dat het gezin ook daadwerkelijk kan vertrekken. Ayesh vraagt de rechter om in zijn geval een uitzondering of een versnelling af te dwingen. Hoe de Belgische staat op die vraag antwoordt, zal duidelijk worden zodra de zaak wordt behandeld.
De rechter moet beslissen over het verzoek van de arts en over de vraag of de staat in dit geval tekortschoot. Dat is geen eenvoudige opdracht, omdat de regels voor gezinshereniging een algemeen kader vormen dat voor iedereen geldt, en omdat de uitkomst van deze zaak een precedent kan betekenen voor andere families die in een vergelijkbare situatie verkeren. Voor Ayesh en zijn gezin in Gaza draait alles echter om tijd. De kans dat ze elkaar nog in België zien, hangt af van hoe snel de administratieve en juridische stappen kunnen worden afgerond, en die stappen lopen tegen het verstrijken van zijn ziekte in.
Vandaag wordt de zaak voor het eerst op de rechtbank in Brussel behandeld. Wat de uitspraak zal zijn, en of die voor het gezin nog op tijd komt, blijft op dit moment onzeker. Wat vaststaat, is dat een arts die in België een toevluchtsoord vond, nu strijdt om de laatste maanden met zijn gezin te delen.
18
