Europa zal aanschuiven aan de volgende onderhandelingsronde over een vredesakkoord voor Oekraïne. Dat heeft de Amerikaanse onderhandelaar Jared Kushner gezegd, nadat Oekraïne en Rusland ermee instemden de volgende ronde uit te breiden. Kushner verwijst daarbij naar bredere Europese veiligheidsafspraken voor de periode na de oorlog. Volgens hem betekent dat een belangrijke verschuiving aan Europese kant, en ziet hij geen onoverkomelijke hindernis meer voor vooruitgang.
De aankondiging volgt op gesprekken in Moskou. Kushner en zijn collega Steve Witkoff ontmoetten donderdag eerst de Russische president Vladimir Poetin. Daarna vlogen de twee gezanten door naar Ierland, waar zij aanwezig waren op een Europese top en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky spraken. Witkoff liet weten dat de Europeanen bij de volgende bijeenkomst zullen aansluiten. Kushner zei dat de besprekingen gericht zijn op de grootste gevangenenruil sinds het begin van de oorlog. Een dergelijke uitwisseling zou duizenden mensen weer met hun families kunnen herenigen.
Zelensky verwelkomt de Europese deelname uitdrukkelijk. Hij wil dat de agenda van de komende gesprekken ook over staakt-het-vuren en de-escalatie gaat. Tegelijk liet hij zich kritisch uit over het Amerikaanse idee van een nieuwe Europese veiligheidsorde met Rusland. Dat noemde hij «een beetje vreemd». Hij voegde daaraan toe dat beperkingen op het gebruik van Starshield, de militaire versie van het satellietnetwerk Starlink van SpaceX, de communicatie aan het front hebben verstoord. SpaceX wilde daar niet op reageren. Oekraïne kreeg vorige maand al te maken met vergelijkbare storingen die met Starlink verband hielden.
Poetin reageerde op de Europese stap met een duidelijke waarschuwing. Hij zei dat Europese vredestroepen in Oekraïne na een eventueel akkoord onaanvaardbaar zijn en noemde die troepen een «voortzetting van de oorlog». Tegelijk weigerde hij zijn territoriale eisen te verzachten. Volgens Poetin heeft Moskou nooit de dialoog met de Europese Unie verbroken; het waren de Europeanen die de contacten hebben stopgezet. Hij drong er bij de Verenigde Staten op aan dat hun bondgenoten zelf moeten beslissen of zij vrede of oorlog willen.
Op het slagveld blijft het geweld intussen doorgaan. Volgens gouverneur Oleh Hryhorov van de regio Soemy doodde een Russische drone-aanval twee mensen in die regio. In Rivne raakte een appartementsgebouw getroffen door een drone; vijf mensen raakten gewond, meldde een lokale functionaris. In de Russische regio Belgorod doodde een droneaanval één persoon en raakten er vier gewond. Het Oekraïense bedrijf Kernel Holding heeft na aanvallen de activiteiten in al zijn oliezaadverwerkingsfabrieken stilgelegd.
Of de gesprekken met Europese deelname tot een staakt-het-vuren zullen leiden, is nog open. De signalen zijn tegenstrijdig: Washington en Kiev spreken van vooruitgang en een grotere Europese rol, terwijl Moskou zijn harde standpunt over territorium en vredestroepen handhaaft.
17
